Zastanow sie nad planem B, bo to nie musi skonczyc sie dobrze.
Era Wall Street, ktore znamy dobiega konca. Bank inwestycyjny Lehman Brothers oglosil upadlosc, Merrill Lynch zostal wykupiony przez Bank of America. Bardzo powazne klopoty przezywa City Bank, tocza sie spory kto a nie jesli Wachovia zostanie przejeta. Najwieksza firma ubezpieczeniowa swiata AIG przezyla tylko dzieki powaznej pomocy panstwa, ktore boi sie dopuscic do upadku giganta. Dla przykladu 1 stycznia 2008 wartosc gieldowa najwiekszego amerykanskiego banku inwestycyjnego Goldman Sachs wynosila 84 mld, aktualnie kapitalizacja jest rowna 4,5 mld. Notowania Morgan Stanley spadly wczoraj o 26% i byl to najwiekszy spadek od ponad dekady.
Myslisz, ze nas ten problem nie dotyczy? Sprawdzmy co dzieje sie blizej: Islandia – jako panstwo- jest na skraju bankructwa. Drugi co do wielkosci niemiecki bank hypoteczny Hypo Real Estate przetrwa tylko dzieki wielkiej akcji ratowniczej zorganizowanej przez bank centralny. Padaja Banki na Ukrainie i w Rosji.
Ciagle jeszcze myslisz, ze jest to problem "swiata finansow" a nie Twoj konkretnie?
Zastanow sie jak dziala system finansowy: Bank, w ktorzym trzymasz swoje oszczednosci musi zarobic na swoje utrzymanie. Dlatego inwestuje. Stara sie to robic w mozliwie najbezpieczniejszy sposob, wiec lokuje kapital w "bezpiecznych" obligacjach, na przyklad amerykanskiego giganta inwestycyjnego Lehman Brithers. Zaraz, zaraz … przeciez oni przed chwila zbankrutowali!? Zbankrutowali we wrzesniu tego roku, ale 5 lat temu mieli rating AAA (jesli dobrze pamietam) a przed saba swietlana przyszlosc. Moze miales szczescie i Twoj bank inwestowal przed rokiem w akcje AIG …jedna kosztowala ok $80 a teraz? sytuacja troche sie zmienila, wczorajszy close to $2.39. A taka bezpieczna inwestycja….
Specjalisci twierdza, ze czeka nas jeszcze sporo spadajacych gwiazd. Postaraj sie, zeby zadna z nich nie spadla na Twoja glowe.
Dlaczego? Problem bankierow to niestety nie tylko ich problem. Wiele walorow mozemy okreslic jako tzw. akcje cykliczne. To znaczy, ze jesli gospodarka przezywa okres wzrostu one rowniez przezywaja okres wzrostu. Jesli gospodarka ma problemy, akcje a co sie z tym wiaze przedsiebiorstwa, ktore za nimi stoja, przezywaja recesje.
Ksiazkowym przykladem moga byc akcje motoryzacyjne. Przyklady? W zeszlym tygodniu Fabryka Skody w Mlade Boleslavi oglosila ograniczenie produkcji. Rating General Motors zostal zmieniony na B- (czytaj: panstwu juz podziekujemy), zdaniem analitykow agencji S&P "firma z pewnoscia powinna wybrac droge bankructwa, ale byc moze jej sytuacja jest juz tak trudna, ze juz nie bedzie w stanie samodzielnie przeprowadzic tej operacji". Przypomnijmy, ze wczoraj akcje General Motors spadly to wartosci z lat 50, XXw! a akcje Forda osiagnely 26 letnie minimum.
To oczywiscie tylko przyklady bo do cyklicznych zaliczamy wszystkie te przedsiebiorstwa i produkty, ktore bardzo lubimy miec, ale jednak mozeby bez nich zyc. Czyli nieomal wszystko.
Ban Boski zyje w swiecie ludzi, ktorym swiat ktory dotad znali wlasnie rozpadl sie na kawalki. Kazda rozmowa, ktora ze soba prowadza moze byc ostatnia "z tego numeru". Bo to, ze dzisiaj bank tego czy owego jest w porzadku, nie musi byc prawda jutra. Prawda nie musi byc rowniez Twoja praca ani moja wolosc finansowa. Ida zmiany.
Czas panow w nienagannych garniturach na chwile sie zatrzymal a my trzymajmy kciuki, zeby nie na dlugo. To dzieki najwiekszym matematycznym mozgom na Wall Street czy z Ksiazecej bylo nas wszystkich stac na tanie hipoteki i maly luxus, ktory nie koniecznie powinien byc naszym udzialem. Zwykly obywatel nigdy jeszcze nie mial sie tak dobrze, jak przez ostatnich kilka lat. A to nie jest tak zupelnie normalne i moze sie latwo zmienic.
Nasi politycy i komentatorzy boja sie powiedziec na glos, ze zbliza sie recesja przez wielkie R, ale nie dajmy sie zwiesc. Gdyby stwierdzili glosno: "hej! mielismy pecha, spora czesc potrfolia byla zle alokowana", pewnie poszedl bys do banku i wybral swoja kase a na to banki nie moga sobie pozwolic. Wszystkie na gwalt potrzebuja gotowki, bo powszechny dotad system miedzybankowych pozyczek znacznie zdrozal, albo zupelnie przestal dzialac. Kazdy sie boi (czesto slusznie!), ze dluznik moze nie przezyc jutra.
ok. Koniec czarnowidztwa, praktyczna rada na "dobre rano": jesli Twoj bank nagle umiescil reklamy w kazdej gazecie, to znaczy, ze moze miec problemy: potrzebuje gotowke. Postaraj sie, zeby nie leczyl problemow Twoja kasa.
Nie inwestuj, nie kupuj mieszkan na ktore Cie nie stac, nie jezdzij na Maledivy za ostatnie pieniadze. Wskakuj do kokona.
A teraz idz do sklepu kup acykliczny kask i udaj sie do schronu z zapasem zywnosci. Czeka nas wojna. Ale wszystko sie konczy, za rok – dwa powinno pownie zaswiecic sloneczko, tym razem zdrowej gospodarki a Ty masz ta wojne przertwac z troszke kwasnym, ale jednak usmiechem.